Rehber
Personel servis güzergâhı nasıl belirlenir? Adımlar ve sık yapılan hatalar
Rotakon ekibi ·
Bir fabrikanın servis güzergâhları çoğu zaman yıllar önce çizilir, sonra her yeni çalışanla birlikte bir durak daha eklenerek büyür. Sonuçta hatlar uzar, bazı araçlar dolu, bazıları yarı boş gider. Güzergâhı baştan belirlemek bu birikmiş yamaları temizlemenin yoludur. Aşağıdaki adımlar, elle ya da bir planlama yazılımıyla çalışırken aynı mantıkla uygulanabilir.
Adım adım güzergâh belirleme
1. Adres listesini hazırlayın
Servisi kullanan her çalışan için en az şu bilgiler gerekir: sicil, ad, açık adres ve vardiya. Adres metni ne kadar düzgünse konuma çevirmek o kadar kolaydır; mahalle, cadde/sokak ve kapı numarası ayrı ayrı yazılmış olmalı. Servisi kullanmayanları listeden çıkarın.
2. Adresleri haritaya taşıyın
Adresleri koordinata çevirmek (geocoding) ilk kez planlayanların en çok zaman harcadığı adımdır. Bulunamayan adresleri planı durdurmadan ayrı bir listeye almak ve haritada elle işaretlemek işi hızlandırır. Çalışan adresi kişisel veridir; bu adımda verinin hangi servise gönderildiğini bilmek KVKK açısından önemlidir.
3. Durakları ve yürüme sınırını belirleyin
Her adrese ayrı durak koymak rotayı uzatır; durakları fazla birleştirmek yürümeyi uzatır. Önce plan geneli bir yürüme sınırı koyun, sonra gece dönen ya da yürümekte zorlanan çalışanlar için kişiye özel daha kısa bir sınır tanımlayın. Durağın aracın güvenle durabileceği bir noktada olması da mesafe kadar önemlidir.
4. Araç kapasitesini ve tiplerini girin
Minibüs, midibüs ve otobüsün koltuk sayısı ve maliyeti farklıdır. Dar sokaklara büyük araç girmeyebilir; bu tür kısıtları servis firmasının sahadaki bilgisiyle birlikte not edin.
5. Hedef varış saatine göre rotaları kurun
Toplama seferinde araç, vardiya başlamadan belirli bir süre önce fabrikada olmalıdır. Rotayı bu saatten geriye doğru zamanlamak ve süreyi kuş uçuşu mesafeyle değil yol ağı üzerinden hesaplamak, kağıtta tutan ama sahada geciken planı önler. Her vardiya ayrı planlanır; ayrıntısı vardiyalı servis planlama yazısında.
6. Bugünkü durumla karşılaştırın
Yeni planı yalnız toplam km ile değil; araç sayısı, aylık maliyet, en uzun yolculuk, ortalama yürüme ve durağı değişen kişi sayısıyla birlikte değerlendirin. Maliyet hesabının ayrıntısı servis maliyeti yazısında.
7. Planı sahaya verin
Servis firmasına her rota için durak sırası, planlı saat ve kişi sayısını içeren bir föy verin. Sürücünün çalışanın adını, adresini ve telefonunu bilmesi çoğu zaman gerekmez; veriyi en aza indirmek KVKK açısından da doğru yaklaşımdır. Durağı değişen çalışanlara değişikliği yürürlük tarihinden önce bildirin.
Güzergâh planlarken sık yapılan yedi hata
- Eski hatları yamalamaya devam etmek. Her yeni çalışan için en yakın hatta durak eklemek, birkaç yıl içinde hatları dolambaçlı hale getirir.
- Kuş uçuşu mesafeyle planlamak. Nehir, otoyol ya da tek yönlü yollar yüzünden yakın görünen iki durak arasındaki yol uzun olabilir.
- Vardiya değişim trafiğini hesaba katmamak. Aynı güzergâh vardiya saatinde çok daha uzun sürebilir.
- Yalnız km'ye bakmak. Araç başı sözleşmede maliyeti km değil araç sayısı belirler; km düşerken araç sayısı aynı kalabilir.
- Çalışan etkisini görmemek. Tasarruf, birkaç kişinin yolculuğunu çok uzatarak elde ediliyorsa planın sahada tutması zordur.
- Gece dönüşünü ayrı düşünmemek. Gece postasında çalışanların taşınmasına ilişkin işveren yükümlülükleri vardır; gece rotasını gündüz rotasının aynısı saymayın.
- Servis firmasının saha bilgisini almamak. "Bu sokağa midibüs girmez" gibi bir itiraz, planı uygulamaya koymadan önce gelmelidir.
Rotakon bu adımları tek akışta birleştirir: Excel ya da CSV listenizi yüklersiniz, adresler kendi işlettiğimiz sunucularda konuma çevrilir, vardiya vardiya durak ve rota planı çıkar ve bugünkü durumunuzla aynı kartta karşılaştırılır.